Capaciteitstarief: zo vermijd je pieken

Sinds 1 januari 2023 betalen alle Vlaamse huishoudens met een digitale meter een capaciteitstarief. Dit tarief is gebaseerd op je hoogste stroomafname in een kwartiertje, niet op je totaalverbruik. Het resultaat? Wie piekverbruik niet beheert, betaalt honderden euro's per jaar extra.

Wat is het capaciteitstarief precies?

Het capaciteitstarief is een netwerktarief dat de VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt) heeft ingevoerd om het elektriciteitsnet te ontlasten. Het principe is eenvoudig: hoe hoger je piekvermogen, hoe meer je betaalt.

Je digitale meter registreert elke 15 minuten je gemiddeld vermogen in kilowatt (kW). Aan het einde van de maand pakt Fluvius je hoogste kwartierpiek. Dit wordt je maandpiek. Van die 12 maandpieken nemen ze het gemiddelde, en dat bepaalt je jaarlijks capaciteitstarief.

Hoeveel kost het in de praktijk?

Waarom ontstaan er pieken?

Pieken ontstaan wanneer meerdere grote verbruikers tegelijk aanstaan. De klassieke boosdoeners:

• Elektrisch koken — een inductiekookplaat trekt makkelijk 3-7 kW
• EV-lader — een thuislader op 1 fase = 3,7 kW, op 3 fasen = 11 kW
• Warmtepomp — 2-4 kW bij verwarmen
• Droogkast + wasmachine — samen 3-4 kW
• Boiler — elektrische boiler 2-3 kW

Stel: je kookt 's avonds (4 kW), de EV laadt (3,7 kW) en de droogkast draait (2 kW). Dat is een piek van 9,7 kW — goed voor bijna €400/jaar aan capaciteitstarief alleen!

5 praktische tips om pieken te verlagen

1. Spreid je grote verbruikers

Draai de wasmachine niet tegelijk met de droogkast. Laad je EV 's nachts als je niet kookt. Al door bewust te spreiden kun je je piek halveren.

2. Gebruik een timer of slimme stekker

Stel je boiler en wasmachine in op momenten dat je niet kookt. Een slimme stekker van €15 kan je tientallen euro's per jaar besparen.

3. Verlaag het laadvermogen van je EV

Laad op 1 fase (3,7 kW) in plaats van 3 fasen (11 kW). Je auto staat 's nachts toch stil — langzamer laden is goedkoper laden.

4. Gebruik je batterij als buffer

Een thuisbatterij kan pieken opvangen door stroom te leveren op momenten van hoog verbruik. Zo ziet het net een lagere afname.

5. Laat het een slim systeem doen

Handmatig spreiden werkt, maar is vervelend en foutgevoelig. Een slim energiebeheersysteem doet dit automatisch: het kent je verbruikspatroon, bewaakt je piek in real-time, en schakelt apparaten slim in en uit.

Hoe slimme sturing pieken automatisch voorkomt

Een slim energiebeheersysteem zoals VoltPure monitort je verbruik continu en grijpt in vóór er een piek ontstaat:

• Real-time peakshaving: Zodra je vermogen boven een ingestelde drempel komt, schakelt het systeem flexibele verbruikers tijdelijk uit of verlaagt het de EV-lader.
• Batterij als buffer: Bij dreigend piekverbruik levert je batterij extra stroom, waardoor je netafname laag blijft.
• Prioriteiten: Het systeem weet welke apparaten flexibel zijn (boiler, EV) en welke niet (kookplaat, verlichting). Alleen flexibele apparaten worden bijgestuurd.
• Voorspelling: Op basis van je verbruikspatroon en weersvoorspelling plant het systeem vooruit — laden als het goedkoop is en er geen piek verwacht wordt.

Het verschil in cijfers

En dit is alleen het capaciteitstarief. Combineer dit met dynamische prijssturing en batterij-optimalisatie, en de totale besparing loopt op tot €500-1.000 per jaar.